Zasada 6: SZKOŁA PRZYGOTOWUJE DO PRZYSZŁOŚCI

"Szkoła z klasą przygotowuje do życia w nowoczesnym świecie. Uczy języków obcych, posługiwania się komputerem i internetem, wprowadza w świat kultury"

Zadanie 6 A: Jak uczymy języka

Nauczyciele zastanawiają się, czy szkoła skutecznie uczy języka obcego, dając praktyczną umiejętność komunikowania się w mowie i piśmie. Czy sprzyjają temu formy pracy dydaktycznej i metody oceniania osiągnięć uczniów? Czy zapewniona jest systematyczność i ciągłość nauczania? Nauczyciele języków we współpracy z innymi pedagogami opracowują propozycje konkretnych przedsięwzięć: projekcje filmów lub oglądanie programów telewizyjnych w wersji oryginalnej, festiwale piosenki lub konkursy na tłumaczenie piosenek młodzieżowych zespołów, korespondencja z uczniami z innych krajów (też przez internet), przedstawienie teatralne w języku obcym, zapraszanie mieszkających w okolicy obcokrajowców

1. Dlaczego wybraliśmy to zadanie?
Wybraliśmy to zadania, ponieważ jesteśmy nauczycielami języków obcych i zależy nam na podnoszeniu jakości nauczania języków w szkołach państwowych. Do tej pory pokutował stereotyp, że w szkołach państwowych nauczanie języka obcego w zasadzie nie przekładało się na jego zadawalającą znajomość. Próbujemy obalić ten stereotyp poprzez szereg podejmowanych przez nas działań jak np. podział na grupy językowe, indywidualizacja procesu nauczania (dodatkowe zajęcia z uczniami uzdolnionymi językowo, przygotowanie do konkursów z języków obcych), nawiązywanie kontaktów ze szkołami zagranicznymi. Zachęcamy naszych uczniów do nauki języków poprzez przybliżanie im kultury i elementów życia codziennego z danego obszaru językowego w tym celu organizujemy co roku konkursy z wiedzy o danym obszarze językowym. Pytania konkursowe dotyczą m.in. historii, geografii a także wiadomości z życia codziennego danego kraju

2. Osoba odpowiedzialna za przygotowanie sprawozdania - szef zespołu zadaniowego, oraz członkowie zespołu zadaniowego
imiona i nazwiska szefa i członków zespołu zadaniowego

Szef zespołu zadaniowego: Izabela Mięksiak, nauczycielka języka angielskiego Członkowie zespołu zadaniowego Nauczyciel j. angielskiego: Agnieszka Pawlak Nauczyciele j. niemieckiego: Jolanta Danisz ,Edyta Łuczak, Anna Nowak, Teresa Sikora, Małgorzata Skrzydlewska, Aneta Ulańska - Grabowska Nauczyciele j. francuskiego: Karolina Borowska, Izabela Durczyńska

3. Co wynikło z ankiety "Jaka jest nasza szkoła"?
Ankieta została przeprowadzona wśród rodziców i uczniów klas I-III oraz nauczycieli. Celem badania było uzyskanie odpowiedzi, czy szkoła skutecznie uczy języka obcego, dając praktyczną umiejętność komunikowania się w mowie i piśmie. W wypowiedziach ankietowanych dominowały wybory pozytywne. Rodzice, nauczyciele i uczniowie posługiwali się w większości oceną pozytywną ("taka jak A", "podobna do A" oraz "raczej podobna do A niż do B"). Sporadycznie używano skrajnej oceny negatywnej (taka jak B). Pracę szkoły oceniło pozytywnie: Respondenci dorośli 61% rodziców uczniów klas trzecich, 55% klas drugich i 48% klas pierwszych, oraz 67% nauczycieli. Dzieci 64% uczniów klas trzecich , 58% drugich, 51% pierwszych. Z powyższego badania wynika, że rodzice i uczniowie klas trzecich są bardziej zadowoleni z nauczania j. obcego w naszej szkole od rodziców klas pierwszych. Nasuwa się tu wniosek, że rodzice uczniów klas pierwszych nie są w pełni świadomi roli takich czynników jak pracowitość i możliwości intelektualne dzieci w procesie przyswajania języka.

4. Jak zorganizowane jest nauczanie języków obcych w naszej szkole?

4.a. Oferta podstawowa
W naszej szkole uczymy języka niemieckiego, angielskiego i francuskiego (kolejność nauczanych języków odzwierciedla liczbę uczniów uczących się danego języka, co oznacza ,że j. niemieckiego uczy się na najwięcej uczniów). Jeżeli uczniowie kontynuują naukę danego języka ze szkoły podstawowej to uczą się go w wymiarze 3 godz. w tygodniu. W przypadku, gdy uczniowie rozpoczynają naukę języka w gimnazjum, uczą się go w wymiarze 3 godzin tygodniowo. W klasach dwujęzykowych uczniowie kontynuują naukę języka w wymiarze 3 godz. i mają 2 godz. języka angielskiego, którego co prawda nie uczyli się w szkole podstawowej, ale prywatnie, więc jest to także kontynuacja nauki tego języka. O dostaniu się do klasy dwujęzykowej decyduje wynik uzyskany na placement test, który jest przeprowadzany w czerwcu każdego roku.

4.b. Oferta dodatkowa
Oprócz zajęć obowiązkowych (kontynuacja języka ze szkoły podstawowej) z języka obcego, uczeń może uczęszczać na zajęcia fakultatywne z języka angielskiego, stworzone z myślą o początkujących. Ponadto, uczniowie mający problemy z nauką języka mogą korzystać z pomocy w formie zajęć wyrównawczych. Również uczniowie uzdolnieni językowo maja szanse realizować swoje zainteresowania na zajęciach dodatkowych (w ramach tych zajęć n-le przygotowuja uczniów do konkursów językowych).

4.c. Podział na grupy
Nauczanie języków obcych odbywa się w naszej szkole z uwzględnieniem podziału na grupy; każda klasa podzielona jest na dwie grupy ( zazwyczaj chłopcy-dziewczęta). W konsekwencji tego podziału powstają grupy składające się z 12 do15 uczniów.

4.d. Możliwości wyboru języka
Każdy uczeń naszej szkoły uczy się przynajmniej jednego języka obcego, przy czym język wiodący musi być kontynuacją nauki języka, którego uczeń uczył się w szkole podstawowej. W przypadku nauki języka angielskiego, którego uczniowie nie uczą się co prawda szkole podstawowej, ale wielu uczęszcza na zajęcia prywatne, przeprowadzany jest test 'placement test' dla uczniów, którzy chcą kontynuować naukę angielskiego w klasach dwujęzykowych. Testy są kodowane, co umożliwia dokonanie sprawiedliwego podziału na grupy językowe według stopnia zaawansowania uczniów. Uczniowie z klas dwujęzykowych prezentują przeważnie poziom średnio zaawansowany. Ponadto, dla uczniów, którzy nie uczyli się angielskiego albo nie znają go na tyle dobrze, żeby poradzić sobie w klasie dwujęzykowej, organizujemy zajęcia fakultatywne z języka angielskiego (poziom początkujący). Warunkiem uczestnictwa w fakultetach są dobre lub bardzo dobre oceny z j.obcego i j.polskiego.

4.e. Wyposażenie i pomoce naukowe
Językowych nauczaniu języków obcych nauczyciele wykorzystują pomoce audiowizualne, jakimi dysponuje szkoła tj. magnetofony, video. Ponadto, w miarę możliwości korzystamy z pracowni komputerowej, używając m.in. takich programów językowych jak EURO +, Reward do nauki języka angielskiego. W swojej codziennej pracy nauczyciele języków obcych wykorzystują również materiały własne (broszury, prospekty, mapy, przepisy kulinarne i inne materiały autentyczne przywiezione z podróży zagranicznych). Oprócz tego, na co dzień korzystamy ze słowników i czasopism obcojęzycznych z biblioteki szkolnej.

4.f. Inne informacje
Nasi uczniowie z powodzeniem biorą udział w konkursach z języków obcych organizowanych przez Kuratorium lub inne organizacje oświatowe.(i.ang,- trzy nagrody w Konursie Fox,; j.niem- nasza uczennica Aleksandra Kicińska zajęła I miejsce w województwie w ogólnopolskim konkursie z języka niemieckiego "Sprachdoktor". Ponadto, w rokosz szkolnym 2002/03 przy dużym zaangażowaniu n-la informatyki zorganizowaliśmy w naszej szkole konkursy internetowe z j. angielskiego i j.niemieckiego. Konkursy te polegały na tym, że przez kilka tygodni uczniowie przesyłali e-mailem swoje rozwiązania do zadań zamieszczonych na szkolnej stronie internetowej. Zadania dot, m.in. najlepszego tłumaczenia fragmentu tekstu z języka obcego, napisania najciekawszego opowiadania /wiersza w j.obcym, znajomości języka potocznego oraz elementów kulturowych dot.danego obszaru językowego. Konkurs cieszył się dużym powodzeniem wśród uczniów, planujemy jego kontynuacje w przyszłym roku.

5. Jak umożliwiamy naukę języka uczniom jednej klasy prezentującym różne poziomy zaawansowania?
Gimnazjaliści kontynuujący naukę języka obcego reprezentują różny poziom zaawansowania. W przypadku kontynuacji nauki języka angielskiego, który nie był nauczany w szkole podstawowej, problem różnicy poziomów jest rozwiązany poprzez test, o którym była mowa w punkcie 4. Zasadniczym celem testu jest zorientowanie się, w jakim stopniu uczniowie opanowali podstawy języka, co umożliwia utworzenie klas dwujęzykowych o możliwie jednorodnym poziomie zaawansowania. Jeżeli chodzi o język niemiecki i francuski, których kontynuacja jest obowiązkową, nauczyciele starają się tak zróżnicować poziom trudności ćwiczeń na lekcji, by dopasować je do możliwości uczniów prezentujących różne poziomy kompetencji językowej. Bardzo pomocne w przypadku pracy w grupach o zróżnicowanym poziomie znajomości języka okazują się metody aktywizujące jak np. metoda stacji czy metoda projektu. Realizacji zadania w grupach sprzyja powstaniu bez stresowej atmosfery, spontanicznym rozmowom i wymianie informacji.

6. Czy uczymy skutecznie języków obcych?
Zasadniczym celem nauczania języków obcych w gimnazjum jest doskonalenie u uczniów czterech sprawności językowych i doprowadzenie ich do takiego poziomu, by uczeń mógł w miarę sprawnie porozumieć się w języku docelowym. W dużej mierze udaje sięgam, nauczycielom, osiągnąć ten cel – nasi uczniowie potrafią odpowiednio zareagować w rożnych sytuacjach życie codziennego, potrafią też uzyskać potrzebne im informacje korzystając z tzw. materiałów autentycznych. Innym wymiernym sprawdzianem efektywności nauczania języków obcych w naszej szkole są zadawalające wyniki testów kompetencji (badanie wyników nauczania), które są regularnie przeprowadzane w naszej szkole.

6.a. Kto i na jakiej podstawie oceniał skuteczność?

6.b. Ocena skuteczności

7. Co postanowiliśmy zrobić, aby skuteczniej uczyć języków obcych?
Priorytetem nauczycieli języków obcych w naszej szkole jest praktyczny aspekt znajomości języków, stąd też na lekcjach języków obcych uczniowie wykorzystują materiały autentyczne (kasety z piosenkami, autentyczne teksty np. wycinki z prasy obcojęzycznej, broszury). W trackie zajęć staramy się stworzyć sytuacje możliwie najbardziej zbliżone do autentycznych sytuacji zainteresowanych życia codziennego. Ponadto, dążymy do wykształcenia w naszych uczniach poczucia własnej wartości oraz wiary we własne możliwości językowe m.in. poprzez pozytywna informacje zwrotną dotycząca indywidualnych umiejętności lingwistycznych. Dla zainteresowanych uczniów organizowane są również konkursy z wiedzy o krajach danego obszaru językowego, na których uczniowie maja szanse wykazać się wiedzą wykraczającą poza ramy programu nauczania. W tym roku zorganizowaliśmy w naszej szkole Dzień Języków Obcych. Dzięki konkursom zorganizowanym w tym dniu, uczniowie mogli wykazać się nie tylko praktyczną znajomością języków obcych, lecz także wiedzą o historii, geografii i życiu codziennym w krajach danego obszaru językowego.

8. Jakie możliwości praktycznego używania języków obcych stwarzamy w naszej szkole?
Nasi uczniowie maja możliwość sprawdzenia swoich umiejętności m.in. poprzez wykorzystywanie na lekcjach materiałów autentycznych np. wycinki z prasy zagranicznej, oglądanie filmów językowej oryginalnej wersji językowej. Najpełniejszą realizacją powyższego zadania była tygodniowa wymiana ze szkołą w Rennes we Francji a także zorganizowanie obozu językowego dla dzieci, chcących pogłębić znajomość języka angielskiego i niemieckiego. Co roku organizujemy również festiwale piosenki obcojęzycznej, które cieszą się dużym zainteresowaniem wśród uczniów i nauczycieli. W ramach lekcji nauczyciele języków przygotowują krótki przedstawienia w języku obcym. W tym roku zorganizowaliśmy w naszej szkole Dzień Języków Obcych. Dzięki konkursom zorganizowanym w tym dniu, uczniowie mogli wykazać się nie tylko praktyczną znajomością języków obcych, lecz także wiedzą o historii, geografii i życiu codziennym w krajach danego obszaru językowego.

9. W obcym języku o obcym języku, czyli co chwalą nasi uczniowie
The best thing about learning English in our school is that we can practice a lot. For example we make lots of dialogues or short speeches on our favorite topics. For our listening practice we often listen to English pop songs and fill in the missing words. We also watch video in English from time to time (i.e.film about New York or Ireland) so we can learn not only a lot of new vocabulary but also some interesting information about other countries. Ola, class IIIa I like English lessons because I learn a lot. I have to learn new words almost every day because our teacher regularly gives us short tests on vocabulary. I didn't like it in the beginning but now it's ok, I've got used to it. Our teacher usually explains new words in English and I think it's a good idea because it prepares us for a contact with a foreigner. I am not afraid to speak English because even if I don't know some word I know how to describe it. Jarek, IIh Ich finde Deutsch super, weil man im Unterricht in Gruppen arbeiten kann und das lockt mich auf und erleichtert mir das Lernen. Ich mag auch deutsche Lieder singen und deutsche Film gucken. Ich freue mich sehr, wenn ich die Sprache verstehe. Mich motiviert auch, wenn mich lobt und mir hilft. Monika, aus der Klasse 2f Ich meine, dass Deutsch sehr langweilig ist. Man muss stupide Grammatik und viele Verbformen lernen. Mich nerven auch Ausnahmen bei Regeln. Die Lehrerin fragt nur ab und korrigiert bei jedem kleinsten Fehler. Ab und zu singen wir deutsche Lieder, aber ich denke, sie sind für kleine Kinder. Tomek, aus der Klasse 3g " D`abord je veux dire que la langue française est une tres belle langue. J`ai toujours voulu l`apprendre. En plus je voudrais bien dire que l`ambiance pendant ces leçons est tres gaie. Notre professeur de français est une femme tres gentille, gaie, sympathique et juste. Elle aide toujours les éleves quand ils ne comprennent pas ou quand ils ont des problemes.. Grâce a notre professeur l`apprentissage du français est plus facile. Les leçons sont tres intéressantes. Nous connaissons la culture, la civilisation française et le vocabulaire qui nous permettre de communiquer avec les étrangers. C`est dommage que nous ayons seulement 3 heures de français par semaine."

10. Jak pracowaliśmy?
O powodach, dla których zdecydowaliśmy się na realizację Zadania.6a pisaliśmy już w pkt.1. Ze względu na to, że w naszej szkole jest 10 nauczycielek od języków obcych i niektóre z nas jeszcze kończą studia magisterskie, nie mówiąc już o tym, że mamy różne plany zajęć, częste spotkania w tak dużej grupie są techniczne niemożliwe. Spotykaliśmy się za to często w małych 3-4 osobowych grupach w celu omówienia postępu w realizacji poszczególnych zadań. Jeśli zaś chodzi o same koncepcje realizacji zadań, omawialiśmy je w pełnym składzie (np. przy okazji rad pedagogicznych lub szkoleniowych ). Polegało to na tym, że każda z nas przedstawiała swój pomysł a następnie w wyniku 'burzy mózgów' wybieraliśmy najlepsze naszym zdaniem rozwiązanie. Podsumowując, wymiana informacji między nauczycielami języków obcych przebiegała sprawnie, choć nie wszyscy byli jednakowo zaangażowani w realizację zadań.

11. W jakiej fazie realizacji zadania jesteśmy? Co planujemy?

11.a. Czy zakończyliśmy realizację zadania?
Nasze zadanie zostało zakończone w czerwcu a do tego czasu dokonaliśmy wielu ważnych rzeczy w naszej szkole. Działalność naszą podsumowaliśmy Dniem Języków Obcych i Integracji Europejskiej pod hasłem "Języki obce nie są nam obce". Podczas tej imprezy nasi uczniowie udowodnili prawdziwość tego hasła i mogli zaprezentować swoje szerokie zdolności : kulinarne, uczniowie przygotowali potrawy i przekąski charakterystyczne dla każdego kraju, na apelu dzieci wykazały się ogromnym talentem nie tylko językowym (łamańce językowe w trzech językach : angielskim, niemieckim i francuskim) ale i wokalnym. Oprócz tego uczniowie naszej szkoły rozwiązywali specjalnie przygotowane testy językowo-kulturoznawcze. Rok szkolny 2002/2003 zakończył się, a nasz zespół humanistyczny zamierza w nowym roku szkolnym przeprowadzić nowe konkursy językowe, powtórzyć dzień języków obcych, będziemy również organizować kiermasze świąteczne, wprowadzać metody aktywizujące oraz realizować inne nowe pomysły.

11.b. Jeżeli "nie", to jak będziemy je kontynuować?

12. Jaki był (jeśli był) udział uczniów w przygotowaniu i realizacji zadania?

13. A jaki był (jeśli był) udział rodziców uczniów w przygotowaniu i realizacji zadania?

14. Co najważniejszego wydarzyło się w trakcie realizacji zadania? Czego my, nauczyciele, dowiedzieliśmy się o szkole, uczniach, procesie nauczania?
Zgodnie uznaliśmy, że najważniejszym wydarzeniem, jakie miało miejsce w naszej szkole w trakcie realizacji Szkoły z Klasą, jeżeli chodzi o j.obce było zorganizowanie 1-szego Dnia Języków Obcych. Nie byłoby to możliwe bez ogromnego zaangażowania n-li j.obcych, nauczycielki muzyki, rodziców (mieli duży wkład w przygotowanie części kulinarnej tzn. 'kuchni narodów') no i przede wszystkim uczniów, którzy oprócz dobrej znajomości języków i elementów kulturowych związanych z danym obszarem językowym, popisali się ponadprzeciętnymi możliwościami wokalnymi śpiewając znane piosenki w j.obych. Najlepszym dowodem na to, że zorganizowanie DJO było dobrym pomysłem jest nie tylko chęć kontynuacji tej imprezy przez następne lata, lecz także fakt, że jesteśmy właśnie w trakcie realizacji płyty, która będzie zawierać piosenki obcojęzyczne i polskie w wykonaniu uczniów naszego gimnazjum. Nad płytą pracowaliśmy w trakcie warsztatów muzyczno-językowych zorganizowanych przez szkołę w sierpniu 2003.