Zasada 6: SZKOŁA PRZYGOTOWUJE DO
PRZYSZŁOŚCI
"Szkoła z klasą
przygotowuje do życia w nowoczesnym świecie. Uczy języków obcych, posługiwania
się komputerem i internetem, wprowadza w świat kultury"
Zadanie 6 A: Jak uczymy języka
Nauczyciele zastanawiają się,
czy szkoła skutecznie uczy języka obcego, dając praktyczną umiejętność
komunikowania się w mowie i piśmie. Czy sprzyjają temu formy pracy
dydaktycznej i metody oceniania osiągnięć uczniów? Czy zapewniona jest
systematyczność i ciągłość nauczania? Nauczyciele języków we współpracy
z innymi pedagogami opracowują propozycje konkretnych przedsięwzięć:
projekcje filmów lub oglądanie programów telewizyjnych w wersji
oryginalnej, festiwale piosenki lub konkursy na tłumaczenie piosenek młodzieżowych
zespołów, korespondencja z uczniami z innych krajów (też przez internet),
przedstawienie teatralne w języku obcym, zapraszanie mieszkających w okolicy
obcokrajowców
1. Dlaczego wybraliśmy to
zadanie?
Wybraliśmy to zadania, ponieważ jesteśmy nauczycielami języków obcych i
zależy nam na podnoszeniu jakości nauczania języków w szkołach państwowych.
Do tej pory pokutował stereotyp, że w szkołach państwowych nauczanie języka
obcego w zasadzie nie przekładało się na jego zadawalającą znajomość.
Próbujemy obalić ten stereotyp poprzez szereg podejmowanych przez nas działań
jak np. podział na grupy językowe, indywidualizacja procesu nauczania
(dodatkowe zajęcia z uczniami uzdolnionymi językowo, przygotowanie do
konkursów z języków obcych), nawiązywanie kontaktów ze szkołami
zagranicznymi. Zachęcamy naszych uczniów do nauki języków poprzez przybliżanie
im kultury i elementów życia codziennego z danego obszaru językowego w tym
celu organizujemy co roku konkursy z wiedzy o danym obszarze językowym.
Pytania konkursowe dotyczą m.in. historii, geografii a także wiadomości z
życia codziennego danego kraju
2. Osoba odpowiedzialna za
przygotowanie sprawozdania - szef zespołu zadaniowego, oraz członkowie zespołu
zadaniowego
imiona i nazwiska szefa i członków zespołu zadaniowego
Szef zespołu zadaniowego: Izabela Mięksiak, nauczycielka języka
angielskiego Członkowie zespołu zadaniowego Nauczyciel j. angielskiego:
Agnieszka Pawlak Nauczyciele j. niemieckiego: Jolanta Danisz ,Edyta Łuczak,
Anna Nowak, Teresa Sikora, Małgorzata Skrzydlewska, Aneta Ulańska -
Grabowska Nauczyciele j. francuskiego: Karolina Borowska, Izabela Durczyńska
3. Co wynikło z ankiety
"Jaka jest nasza szkoła"?
Ankieta została przeprowadzona wśród rodziców i uczniów klas I-III oraz
nauczycieli. Celem badania było uzyskanie odpowiedzi, czy szkoła skutecznie
uczy języka obcego, dając praktyczną umiejętność komunikowania się w
mowie i piśmie. W wypowiedziach ankietowanych dominowały wybory pozytywne.
Rodzice, nauczyciele i uczniowie posługiwali się w większości oceną
pozytywną ("taka jak A", "podobna do A" oraz "raczej
podobna do A niż do B"). Sporadycznie używano skrajnej oceny negatywnej
(taka jak B). Pracę szkoły oceniło pozytywnie: Respondenci dorośli 61%
rodziców uczniów klas trzecich, 55% klas drugich i 48% klas pierwszych, oraz
67% nauczycieli. Dzieci 64% uczniów klas trzecich , 58% drugich, 51%
pierwszych. Z powyższego badania wynika, że rodzice i uczniowie klas
trzecich są bardziej zadowoleni z nauczania j. obcego w naszej szkole od
rodziców klas pierwszych. Nasuwa się tu wniosek, że rodzice uczniów klas
pierwszych nie są w pełni świadomi roli takich czynników jak pracowitość
i możliwości intelektualne dzieci w procesie przyswajania języka.
4. Jak zorganizowane jest
nauczanie języków obcych w naszej szkole?
4.a. Oferta podstawowa
W naszej szkole uczymy języka niemieckiego, angielskiego i francuskiego
(kolejność nauczanych języków odzwierciedla liczbę uczniów uczących się
danego języka, co oznacza ,że j. niemieckiego uczy się na najwięcej uczniów).
Jeżeli uczniowie kontynuują naukę danego języka ze szkoły podstawowej to
uczą się go w wymiarze 3 godz. w tygodniu. W przypadku, gdy uczniowie
rozpoczynają naukę języka w gimnazjum, uczą się go w wymiarze 3 godzin
tygodniowo. W klasach dwujęzykowych uczniowie kontynuują naukę języka w
wymiarze 3 godz. i mają 2 godz. języka angielskiego, którego co prawda nie
uczyli się w szkole podstawowej, ale prywatnie, więc jest to także
kontynuacja nauki tego języka. O dostaniu się do klasy dwujęzykowej
decyduje wynik uzyskany na placement test, który jest przeprowadzany w
czerwcu każdego roku.
4.b. Oferta dodatkowa
Oprócz zajęć obowiązkowych (kontynuacja języka ze szkoły podstawowej) z
języka obcego, uczeń może uczęszczać na zajęcia fakultatywne z języka
angielskiego, stworzone z myślą o początkujących. Ponadto, uczniowie mający
problemy z nauką języka mogą korzystać z pomocy w formie zajęć wyrównawczych.
Również uczniowie uzdolnieni językowo maja szanse realizować swoje
zainteresowania na zajęciach dodatkowych (w ramach tych zajęć n-le
przygotowuja uczniów do konkursów językowych).
4.c. Podział na grupy
Nauczanie języków obcych odbywa się w naszej szkole z uwzględnieniem
podziału na grupy; każda klasa podzielona jest na dwie grupy ( zazwyczaj chłopcy-dziewczęta).
W konsekwencji tego podziału powstają grupy składające się z 12 do15
uczniów.
4.d. Możliwości wyboru języka
Każdy uczeń naszej szkoły uczy się przynajmniej jednego języka obcego,
przy czym język wiodący musi być kontynuacją nauki języka, którego uczeń
uczył się w szkole podstawowej. W przypadku nauki języka angielskiego, którego
uczniowie nie uczą się co prawda szkole podstawowej, ale wielu uczęszcza na
zajęcia prywatne, przeprowadzany jest test 'placement test' dla uczniów, którzy
chcą kontynuować naukę angielskiego w klasach dwujęzykowych. Testy są
kodowane, co umożliwia dokonanie sprawiedliwego podziału na grupy językowe
według stopnia zaawansowania uczniów. Uczniowie z klas dwujęzykowych
prezentują przeważnie poziom średnio zaawansowany. Ponadto, dla uczniów,
którzy nie uczyli się angielskiego albo nie znają go na tyle dobrze, żeby
poradzić sobie w klasie dwujęzykowej, organizujemy zajęcia fakultatywne z języka
angielskiego (poziom początkujący). Warunkiem uczestnictwa w fakultetach są
dobre lub bardzo dobre oceny z j.obcego i j.polskiego.
4.e. Wyposażenie i pomoce
naukowe
Językowych nauczaniu języków obcych nauczyciele wykorzystują pomoce
audiowizualne, jakimi dysponuje szkoła tj. magnetofony, video. Ponadto, w
miarę możliwości korzystamy z pracowni komputerowej, używając m.in.
takich programów językowych jak EURO +, Reward do nauki języka
angielskiego. W swojej codziennej pracy nauczyciele języków obcych
wykorzystują również materiały własne (broszury, prospekty, mapy,
przepisy kulinarne i inne materiały autentyczne przywiezione z podróży
zagranicznych). Oprócz tego, na co dzień korzystamy ze słowników i
czasopism obcojęzycznych z biblioteki szkolnej.
4.f. Inne informacje
Nasi uczniowie z powodzeniem biorą udział w konkursach z języków obcych
organizowanych przez Kuratorium lub inne organizacje oświatowe.(i.ang,- trzy
nagrody w Konursie Fox,; j.niem- nasza uczennica Aleksandra Kicińska zajęła
I miejsce w województwie w ogólnopolskim konkursie z języka niemieckiego
"Sprachdoktor". Ponadto, w rokosz szkolnym 2002/03 przy dużym
zaangażowaniu n-la informatyki zorganizowaliśmy w naszej szkole konkursy
internetowe z j. angielskiego i j.niemieckiego. Konkursy te polegały na tym,
że przez kilka tygodni uczniowie przesyłali e-mailem swoje rozwiązania do
zadań zamieszczonych na szkolnej stronie internetowej. Zadania dot, m.in.
najlepszego tłumaczenia fragmentu tekstu z języka obcego, napisania
najciekawszego opowiadania /wiersza w j.obcym, znajomości języka potocznego
oraz elementów kulturowych dot.danego obszaru językowego. Konkurs cieszył
się dużym powodzeniem wśród uczniów, planujemy jego kontynuacje w przyszłym
roku.
5. Jak umożliwiamy naukę
języka uczniom jednej klasy prezentującym różne poziomy zaawansowania?
Gimnazjaliści kontynuujący naukę języka obcego reprezentują różny
poziom zaawansowania. W przypadku kontynuacji nauki języka angielskiego, który
nie był nauczany w szkole podstawowej, problem różnicy poziomów jest rozwiązany
poprzez test, o którym była mowa w punkcie 4. Zasadniczym celem testu jest
zorientowanie się, w jakim stopniu uczniowie opanowali podstawy języka, co
umożliwia utworzenie klas dwujęzykowych o możliwie jednorodnym poziomie
zaawansowania. Jeżeli chodzi o język niemiecki i francuski, których
kontynuacja jest obowiązkową, nauczyciele starają się tak zróżnicować
poziom trudności ćwiczeń na lekcji, by dopasować je do możliwości uczniów
prezentujących różne poziomy kompetencji językowej. Bardzo pomocne w
przypadku pracy w grupach o zróżnicowanym poziomie znajomości języka
okazują się metody aktywizujące jak np. metoda stacji czy metoda projektu.
Realizacji zadania w grupach sprzyja powstaniu bez stresowej atmosfery,
spontanicznym rozmowom i wymianie informacji.
6. Czy uczymy skutecznie języków
obcych?
Zasadniczym celem nauczania języków obcych w gimnazjum jest doskonalenie u
uczniów czterech sprawności językowych i doprowadzenie ich do takiego
poziomu, by uczeń mógł w miarę sprawnie porozumieć się w języku
docelowym. W dużej mierze udaje sięgam, nauczycielom, osiągnąć ten cel
– nasi uczniowie potrafią odpowiednio zareagować w rożnych sytuacjach
życie codziennego, potrafią też uzyskać potrzebne im informacje korzystając
z tzw. materiałów autentycznych. Innym wymiernym sprawdzianem efektywności
nauczania języków obcych w naszej szkole są zadawalające wyniki testów
kompetencji (badanie wyników nauczania), które są regularnie przeprowadzane
w naszej szkole.
6.a. Kto i na jakiej
podstawie oceniał skuteczność?
6.b. Ocena skuteczności
7. Co postanowiliśmy zrobić,
aby skuteczniej uczyć języków obcych?
Priorytetem nauczycieli języków obcych w naszej szkole jest praktyczny
aspekt znajomości języków, stąd też na lekcjach języków obcych
uczniowie wykorzystują materiały autentyczne (kasety z piosenkami,
autentyczne teksty np. wycinki z prasy obcojęzycznej, broszury). W trackie
zajęć staramy się stworzyć sytuacje możliwie najbardziej zbliżone do
autentycznych sytuacji zainteresowanych życia codziennego. Ponadto, dążymy
do wykształcenia w naszych uczniach poczucia własnej wartości oraz wiary we
własne możliwości językowe m.in. poprzez pozytywna informacje zwrotną
dotycząca indywidualnych umiejętności lingwistycznych. Dla zainteresowanych
uczniów organizowane są również konkursy z wiedzy o krajach danego obszaru
językowego, na których uczniowie maja szanse wykazać się wiedzą wykraczającą
poza ramy programu nauczania. W tym roku zorganizowaliśmy w naszej szkole
Dzień Języków Obcych. Dzięki konkursom zorganizowanym w tym dniu,
uczniowie mogli wykazać się nie tylko praktyczną znajomością języków
obcych, lecz także wiedzą o historii, geografii i życiu codziennym w
krajach danego obszaru językowego.
8. Jakie możliwości
praktycznego używania języków obcych stwarzamy w naszej szkole?
Nasi uczniowie maja możliwość sprawdzenia swoich umiejętności m.in.
poprzez wykorzystywanie na lekcjach materiałów autentycznych np. wycinki z
prasy zagranicznej, oglądanie filmów językowej oryginalnej wersji językowej.
Najpełniejszą realizacją powyższego zadania była tygodniowa wymiana ze
szkołą w Rennes we Francji a także zorganizowanie obozu językowego dla
dzieci, chcących pogłębić znajomość języka angielskiego i niemieckiego.
Co roku organizujemy również festiwale piosenki obcojęzycznej, które cieszą
się dużym zainteresowaniem wśród uczniów i nauczycieli. W ramach lekcji
nauczyciele języków przygotowują krótki przedstawienia w języku obcym. W
tym roku zorganizowaliśmy w naszej szkole Dzień Języków Obcych. Dzięki
konkursom zorganizowanym w tym dniu, uczniowie mogli wykazać się nie tylko
praktyczną znajomością języków obcych, lecz także wiedzą o historii,
geografii i życiu codziennym w krajach danego obszaru językowego.
9. W obcym języku o obcym
języku, czyli co chwalą nasi uczniowie
The best thing about learning English in our school is that we can practice a
lot. For example we make lots of dialogues or short speeches on our favorite
topics. For our listening practice we often listen to English pop songs and
fill in the missing words. We also watch video in English from time to time
(i.e.film about New York or Ireland) so we can learn not only a lot of new
vocabulary but also some interesting information about other countries. Ola,
class IIIa I like English lessons because I learn a lot. I have to learn new
words almost every day because our teacher regularly gives us short tests on
vocabulary. I didn't like it in the beginning but now it's ok, I've got used
to it. Our teacher usually explains new words in English and I think it's a
good idea because it prepares us for a contact with a foreigner. I am not
afraid to speak English because even if I don't know some word I know how to
describe it. Jarek, IIh Ich finde Deutsch super, weil man im Unterricht in
Gruppen arbeiten kann und das lockt mich auf und erleichtert mir das Lernen.
Ich mag auch deutsche Lieder singen und deutsche Film gucken. Ich freue mich
sehr, wenn ich die Sprache verstehe. Mich motiviert auch, wenn mich lobt und
mir hilft. Monika, aus der Klasse 2f Ich meine, dass Deutsch sehr langweilig
ist. Man muss stupide Grammatik und viele Verbformen lernen. Mich nerven auch
Ausnahmen bei Regeln. Die Lehrerin fragt nur ab und korrigiert bei jedem
kleinsten Fehler. Ab und zu singen wir deutsche Lieder, aber ich denke, sie
sind für kleine Kinder. Tomek, aus der Klasse 3g " D`abord je veux dire
que la langue française est une tres belle langue. J`ai toujours voulu
l`apprendre. En plus je voudrais bien dire que l`ambiance pendant ces leçons
est tres gaie. Notre professeur de français est une femme tres gentille,
gaie, sympathique et juste. Elle aide toujours les éleves quand ils ne
comprennent pas ou quand ils ont des problemes.. Grâce a notre professeur
l`apprentissage du français est plus facile. Les leçons sont tres intéressantes.
Nous connaissons la culture, la civilisation française et le vocabulaire qui
nous permettre de communiquer avec les étrangers. C`est dommage que nous
ayons seulement 3 heures de français par semaine."
10. Jak pracowaliśmy?
O powodach, dla których zdecydowaliśmy się na realizację Zadania.6a pisaliśmy
już w pkt.1. Ze względu na to, że w naszej szkole jest 10 nauczycielek od języków
obcych i niektóre z nas jeszcze kończą studia magisterskie, nie mówiąc już
o tym, że mamy różne plany zajęć, częste spotkania w tak dużej grupie są
techniczne niemożliwe. Spotykaliśmy się za to często w małych 3-4
osobowych grupach w celu omówienia postępu w realizacji poszczególnych zadań.
Jeśli zaś chodzi o same koncepcje realizacji zadań, omawialiśmy je w pełnym
składzie (np. przy okazji rad pedagogicznych lub szkoleniowych ). Polegało
to na tym, że każda z nas przedstawiała swój pomysł a następnie w wyniku
'burzy mózgów' wybieraliśmy najlepsze naszym zdaniem rozwiązanie.
Podsumowując, wymiana informacji między nauczycielami języków obcych
przebiegała sprawnie, choć nie wszyscy byli jednakowo zaangażowani w
realizację zadań.
11. W jakiej fazie
realizacji zadania jesteśmy? Co planujemy?
11.a. Czy zakończyliśmy
realizację zadania?
Nasze zadanie zostało zakończone w czerwcu a do tego czasu dokonaliśmy
wielu ważnych rzeczy w naszej szkole. Działalność naszą podsumowaliśmy
Dniem Języków Obcych i Integracji Europejskiej pod hasłem "Języki
obce nie są nam obce". Podczas tej imprezy nasi uczniowie udowodnili
prawdziwość tego hasła i mogli zaprezentować swoje szerokie zdolności :
kulinarne, uczniowie przygotowali potrawy i przekąski charakterystyczne dla
każdego kraju, na apelu dzieci wykazały się ogromnym talentem nie tylko językowym
(łamańce językowe w trzech językach : angielskim, niemieckim i francuskim)
ale i wokalnym. Oprócz tego uczniowie naszej szkoły rozwiązywali specjalnie
przygotowane testy językowo-kulturoznawcze. Rok szkolny 2002/2003 zakończył
się, a nasz zespół humanistyczny zamierza w nowym roku szkolnym
przeprowadzić nowe konkursy językowe, powtórzyć dzień języków obcych, będziemy
również organizować kiermasze świąteczne, wprowadzać metody aktywizujące
oraz realizować inne nowe pomysły.
11.b. Jeżeli
"nie", to jak będziemy je kontynuować?
12. Jaki był (jeśli był)
udział uczniów w przygotowaniu i realizacji zadania?
13. A jaki był (jeśli był)
udział rodziców uczniów w przygotowaniu i realizacji zadania?
14. Co najważniejszego
wydarzyło się w trakcie realizacji zadania? Czego my, nauczyciele,
dowiedzieliśmy się o szkole, uczniach, procesie nauczania?
Zgodnie uznaliśmy, że najważniejszym wydarzeniem, jakie miało miejsce w
naszej szkole w trakcie realizacji Szkoły z Klasą, jeżeli chodzi o j.obce
było zorganizowanie 1-szego Dnia Języków Obcych. Nie byłoby to możliwe
bez ogromnego zaangażowania n-li j.obcych, nauczycielki muzyki, rodziców
(mieli duży wkład w przygotowanie części kulinarnej tzn. 'kuchni narodów')
no i przede wszystkim uczniów, którzy oprócz dobrej znajomości języków i
elementów kulturowych związanych z danym obszarem językowym, popisali się
ponadprzeciętnymi możliwościami wokalnymi śpiewając znane piosenki w
j.obych. Najlepszym dowodem na to, że zorganizowanie DJO było dobrym pomysłem
jest nie tylko chęć kontynuacji tej imprezy przez następne lata, lecz także
fakt, że jesteśmy właśnie w trakcie realizacji płyty, która będzie
zawierać piosenki obcojęzyczne i polskie w wykonaniu uczniów naszego
gimnazjum. Nad płytą pracowaliśmy w trakcie warsztatów muzyczno-językowych
zorganizowanych przez szkołę w sierpniu 2003.